Avian İnfluenza (Tavuk Vebası, Kuş Gribi)

 

1. Nedir ?

Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, klasik grip  influenza A grubu virüslerinin alt tiplerinin  neden olduğu bir hastalıktır.

 

Dünyada gribe neden olan influenza virüsü A,B,C olarak sınıflandırılmış ve  A tipinin kanatlı hayvanlarda Avian adı verilen bir çeşit gribe neden olduğu bilinmektedir.

Kanatlı hayvanlarda %100 ölüme neden olan bu virüs bugünerde insan sağlığını da tehdit etmektedir.

Avian Influenza virüsünün 15 alt tipinden kuşlar için en bulaşıcı ve öldürücü olanı H5 ve H7 subtipidir. Bu günlerde Türkiye’de görülen en çok korkulan alt tipi olan H5N1'dir.

Hastalık çok büyük ekonomik kayıplara yol açmaktadır.  

 

 2. Hastalık hangi ülkelerde görülmektedir?

Hastalığın Güney Kore Cumhuriyeti, Vietnam, Tayland, Kamboçya, Endonezya başta olmak üzere asya ülkelerinde salgınlar yaptığı bildirilmiştir ancak Dünya Sağlık Örgütü bu ülkelere seyahat kısıtlaması getirmemektedir.

 

 

3.Hastalığın Yayılımı Nasıl Oluyor?

 

Hastalığın kümes hayvanları ve göçmen kuşlar tarafından taşınması salgınların en önemli nedenidir.Her salgınla insanlarda görülen hastalığın şiddeti daha da artmaktadır ve hastalık insan sağlığı için ciddi bir tehdit haline gelmektedir. Göçmen kuşlar özellikle yaban ördekleri virüsleri taşırlar fakat kendileri etkilenmezler.Kuş gribi en çok kümes hayvanlarını etkiler (tavuk,hindi…). Kuş gribini taşıyan hayvanlarla yakın temas sonucu hastalık insanlara geçebilir.Virüsü taşıyan hayvanların kuruyup toz haline gelen dışkılarının toz halinde havaya karışması ve solunum yoluyla alınması sonucu hastalık insanlarda görülebilir.En çok korkulan normal gribe yakalanan insanın kuş gribini de kapması durumunda pandemi yaratabilecek yeni bir mutasyonun oluşabilmesidir.

 

 

4.Hastalığın belirtileri nelerdir? 

 

Kuş Gribi virüsü genellikle insanları infekte etmediği için, insanda bu virüse karşı oluşmuş bir bağışıklık mekanizması yoktur. Kuluçka süresi  2-5 gün olup  bazı vakalarda 8-17 güne kadar uzayabilmektedir.Kuş Gribi insanda görüldüğünde tipik Grip (İnfluenza) benzeri semptomlar gösterir (ateş, öksürük, boğaz ağrısı, gözde kızarıklık ve kas ağrısı).Bazı vakalarda ölümcül olabilen akut solunum yetmezliği gibi şiddetli komplikasyonlar da görülebilir.

 

5. Hastalığın tanısı nasıl konur?

Avian İnfluenza tanısı için hızlı ve güvenilir test metodları mevcuttur. Ülkemizde  Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Laboratuvarlarında bu testlerin yapılması mümkündür.

 

6. Avian Virüsü Hakkında Genel Bilgiler

 

• Bilinen iki formu vardır. (Ağır ve hafif)

• Dezenfeksiyon malzemeleri (Iodin ve formalin) ile ölüyor.

• Normal pişirmeyle (70 derece üstü) ölüyor.

• Soğukta daha çok ürüyor. Dolayısıyla buzdolaplarında saklanan yiyeceklerde virüs ölmüyor.

• 22 derecede 4 güne kadar yaşıyor

• Çok patolojik formu ise suda 30 gün yaşayabiliyor.

• Tedavide kullanılan iki çeşit ilaç var.

• Hayvanlar için aşı formu bulunmaktadır. Fakat insanlar için henüz aşı bulunmamaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalar devam etmektedir.

• İnsandan insana geçiş tanımlanmış birkaç vaka dışında görülmemiştir. Salgınlara yol açabilecek bir mutasyona rastlanmamıştır.

 

 

7. Hastalıktan nasıl korunulur?

Tüm infeksiyon hastalıklarında olduğu gibi, bulaşmayı önlemek için yapılması gereken ilk savunma önlemi el hijyenine dikkat etmektir. Bunun için eller sık sık su ve sabun ile yıkanmalı veya alkol bazlı temizleyicilerle temizlenmelidir. 
 

Görüldüğü anda hükümetler acil tedbir almak zorundadırlar.

Kanatlı hayvanlarla yakın temasta bulunan kişilerin mutlaka maske ve eldiven yoluyla kendilerini korumaları gerekmektedir.

Özellikle hastalığın yaygın olarak görüldüğü ülkelere hava yoluyla seyahat ederken yolculardan öksürürken mümkün olduğu kadar ağız ve burunlarını kapatmaları istenmelidir.

Hastayken yolculuk edilmemelidir.

Hastalığın görüldüğü ülkelere seyahat edenler enfekte tavuk çitliklerinden uzak durmalı ve iyi piştiğinden emin oldukları kanatlı etleri ile yumurtaları tüketmelidirler. Kişisel hijyene de gerekli önem verilmeli, eller sık sık sabun ve bol su ile iyice yıkanmalıdır.

Bunların yanı sıra, hastalığın görüldüğü ülkelere seyahat edenler, dönüşlerinde 7-10 gün içinde ateş ve solunum sistemine ait belirtilerin görülmesi halinde hekime başvurmalıdırlar.

 Çocukları buldukları hasta veya ölü hayvanlara dokunmamaları konusunda uyarmalıyız.

Mutfakta dikkat edilmesi gerekenler:

• Tavuk etleri ve yumurtalar çok iyi pişirilmeli (70 derece üzerinde)

• Yumurtalar hazırlanmadan önce sabunlu su ile yıkanmalıdır.

• Çiğ etler ve pişmiş etler aynı yerde saklanmamalı, kesimde kullanılan bıçaklar,mutfak tezgahı sabunlu suyla yıkanmalı bıçaklar, mutfak tezgahı sabunlu suyla yıkanmalı

• Çiğ etlerle ve yumurtayla temastan sonra eller sabunlu suyla yıkanmalı.